Mija właśnie 100 lat od chwili, gdy w lipskim wydawnictwie Quelle & Meyer ukazał się kieszonkowy klucz do oznaczania rodzimych i uprawianych w Niemczech i krajach ościennych drzew i krzewów – „Gehölzflora”, której autorem był Jost Fitschen. Przypominam tę okrągłą rocznicę, bo dotyczy najważniejszej i bez wątpienia w Europie najcenniejszej pracy tego rodzaju, którą można porównać jedynie z amerykańskim kluczem pióra Alfreda Rehdera, „Manual of Cultivated Trees and Shrubs”, choć obie książki dzieli szereg różnic, zarówno w samej konstrukcji i przyjętej „filozofii” kluczy i opisów, jak w liczbie wydań czy udziale – albo jego braku, jak w książce amerykańskiej – współautorów itp.

„Gehölzflora” wychodzi nieprzerwanie po dziś dzień, w coraz to nowych wydaniach (format książki usiłuje pozostać „kieszonkowym”, to jednak grubość nie pozwala wepchnąć żadnego ze współczesnych jej wydań do kieszeni – jest to już teraz bez mała 1000 stron!), opracowywana przez coraz to nowe zespoły uczonych – ostatnie wydanie, już 13-te, z 2017 r., to efekt pracy przede wszystkim dwu nowych redaktorów, Petera A. Schmidta i Bernda Schulza.

Parę słów o autorze. Jost Fitschen (1869–1947), przez całe zawodowe życie (przerwane wcześnie przez ciężką chorobę neurologiczną, która na długie 20 ostatnich lat życia uwięziła go w ścianach domu) był nauczycielem w szkołach powszechnych na północy Niemiec, od Geversdorf po Hamburg-Altonę. Był wybitnym znawcą roślin; poza „Gehölzflora” opracował też między innymi, wraz z Otto Schmeilem, wydany po raz pierwszy w 1903 klucz do oznaczania rodzimych w Niemczech roślin, „Flora von Deutschland”, książkę słynną, drukowaną do dziś w dziesiątkach aktualizowanych wydań.

Jakub Dolatowski

Drogie Koleżanki i Koledzy,

rekomendujemy i zapraszamy na bardzo wartościowy wykład umieszczony na kanale You Tube (w załączeniu link) pt.: „Parki południowej Anglii w kontekście ochrony tradycyjnego krajobrazu„. Wykład został wygłoszony przez członków PTD – Beatę Fortunę-Antoszkiewicz i Jana Łukaszkiewicza w dniu 18 lutego 2020 roku w Pałacu na Wodzie w Muzeum Łazienki Królewskie w Warszawie w ramach cyklu „BLIŻEJ SZTUKI OGRODOWEJ – Współczesność w starych ogrodach”. Wykład powstał m.in. na kanwie wyjazdu naszego towarzystwa do południowej Anglii w kwietniu 2015 roku.

Zarząd Główny PTD

Dzisiaj 90-te urodziny obchodzi członek honorowy Polskiego Towarzystwa Dendrologicznego, czeski, wieloletni i niezawodny przyjaciel polskich dendrologów, dr Antonin M. Svoboda.

W imieniu Zarządu Głównego oraz wszystkich członków naszego Towarzystwa Dostojnemu Jubilatowi składamy wielkie gratulacje i najlepsze życzenia zdrowia, pogody ducha i wszelkiej pomyślności.

Poniżej krótka notka biograficzna, przedstawiająca bardzo wyjątkową osobę Pana Doktora.

Fotografia - Antonín M. Svoboda,
dr Antonín M. Svoboda, fot. Włodzimierz Winiarski

 

Antonín M. Svoboda, członek honorowy PTD

Najbliższy i najwierniejszy przyjaciel polskich dendrologów, jakiego mamy po południowej stronie granicznych gór, bliski współpracownik dendrologów i botaników z Kórnika i Krakowa, urodził się 21 maja 1930 r. na Vinohradach w Pradze, w rodzinie wziętego adwokata. Wiele szczęśliwych chwil w dzieciństwie przeżył w miasteczku Telč, najpiękniejszym mieście włoskiego renesansu na północ od Włoch, gdzie jest najdłuższy rynek w Czechach i gdzie była bażantarnia jego ukochanego dziadka ze strony matki, leśnika. Czasy szkolne i studenckie przypadły na II wojnę i lata powojenne – ani łatwe, ani spokojne; także dla młodego Antonina niosły one wymuszone zmiany, przenosiny, porażki i konieczności kompromisów. Liceum, świetne, skończył w Pradze, przy ul. Křemencowej, ale już nie udało mu się w rodzinnym mieście studiować (ani nauk przyrodniczych, ani leśnictwa), poszedł więc na leśnictwo na Słowację, do Koszyc i Zwolenia. Potem, gdy odsłużył wojsko, uśmiechnął się do niego los, i Antonín trafił, w 1955, do Průhonic pod Pragą, do wielkiego arboretum, które swego czasu założył ogrodniczy i dendrologiczny wizjoner, Arnošt Silva-Tarouca. Průhonice, to od tej pory wielka i niezmienna miłość Antonina, niestety nie zawsze odwzajemniana.

Trudno, w króciutkim tekście, próbować pokazać spektrum jego zainteresowań i doniosłość prac opublikowanych i „opowiedzianych” (Antonin to urodzony „orator”, w duszy pozostaje w znacznej mierze człowiekiem epoki przedpiśmiennej, gdzie rozważania, analizy i syntezy rodzą się w pamięci, w monologu i dialogu, ale jest też i urodzonym „skrybą”, twórcą tysięcy odręcznych i zapisanych na maszynie karteluszków, notatek, zestawień, analiz, powstających gdzie-bądź, gdziekolwiek akurat trafia mu się być). Nie sposób przytoczyć tu tytułów jego prac – wykazy i tematy opracowań jego pióra można znaleźć zarówno w czeskich, jak i polskich periodykach fachowych. Antoniego cechuje niespożyta ruchliwość i świeżość spojrzenia, ciekawość skierowana we wszystkie strony świata i na wszelkie aspekty ludzkiej aktywności, połączona z umiejętnością znajdowania zaskakujących skojarzeń, oraz wachlarz zainteresowań – od botaniki, dendrologii, ornitologii, krajoznawstwa, ochrony przyrody, historii i historii sztuki po filozofię i literaturę itd.; jest w tym wszystkim na wskroś nowoczesny, ale pozostaje też doskonale zorientowany w historycznym tle i tradycji wszystkiego, co go pasjonuje.

Można tylko życzyć wszystkim, nie tylko dendrologom, by jako coraz to nowi czytelnicy mogli zaznać głębokiej przyjemności przy lekturze jego prac – o historii parków (praskich, czeskich, słowackich, europejskich), historii odmian uprawnych drzew i krzewów, zmienności roślin, o buku pospolitym czy o wielkich postaciach dendrologii.

Szanowni Państwo,
w naszej galerii znajdziecie majowe fotografie z Arboretum Wojsławice, w którym mamy nadzieję spotkać się za rok, o tej samej porze, na X Zjeździe PTD.
Serdecznie dziękujemy autorom urokliwych zdjęć wojsławickiej przyrody, krajobrazów i dzieł sztuki ogrodowej, na czele z sekretarz Oddziału Dolnośląskiego – koleżanką Hanną Grzeszczak-Nowak.

Logo Arboretum Wojsławice

Ze smutkiem zawiadamiamy o śmierci Pana Andrzeja Dębskiego,
członka wspierającego Polskiego Towarzystwa Dendrologicznego (Szkółka Bracia Dębscy).

Pogrzeb odbędzie się w czwartek 14 maja 2020 r. Nabożeństwo pogrzebowe w kościele pw. Znalezienia Krzyża Świętego w Końskowoli rozpocznie się o godzinie 15.00. Ś.P. Andrzej Dębski zostanie pochowany na cmentarzu w Końskowoli.

Pogrążone w żałobie biuro i rodzina Pana Dębskiego